Print

Zichem

Sint-Eustachiuskerk

In 1134 wordt de stad "Sichene" voor het eerst vermeld. Er is ook sprake van een pastoor in dit document, dus er was in die tijd al een gemeenschap met een kerk. De oudste delen van de huidige kerk dateert uit de dertiende eeuw, maar ze werd pas voltooid in het midden van de zestiende eeuw.

De Sint-Eustachiuskerk kreeg een roestbruine façade in ijzerzandsteen, een kenmerk van de meeste kerken in de Demervallei. De gotiek werd in onze streek op een eerder praktische manier benaderd met eigenzinnige stijlkenmerken als resultaat. Soms gebruikt men hiervoor de term "Demergotiek".

Het pronkstuk van de kerk is het glasraam dat in 1387 door de heer van Zichem werd geschonken. Daarmee is dit het oudste bewaarde glasraam in ons land.

Het monument ter gelegenheid van de honderdste verjaardag van Ernest Claes heeft een plaatsje gevonden op het pleintje voor de kerk.

Watermolen

De watermolen in Zichem werd gebouwd in 1758 op de oever van de rechtgetrokken Demer. Het was een korenmolen die ook wel de "grote of nieuwe molen" werd genoemd. Wie Zichem bezoekt komt hem zeker tegen want hij bevindt zich vlakbij de kerk en hij ligt op verschillende wandel- en fietsroutes. 

Het huidige gebouw werd opgetrokken in 1771 maar werd sindsdien al enkele malen grondig gerestaureerd.  

Door het lage waterpeil in de Demer ligt de molen momenteel stil. Het raderwerk dat eveneens een grondige restauratie heeft ondergaan is nog te bezichtigen in het molenhuis waar nu een dokterspraktijk is. Ga gerust een kijkje nemen in de wachtzaal. Achter de glazen wand kan je van kortbij zien hoe ingenieus het kloppend hart van de molen werd opgebouwd.

Beide verfilmingen van het boek "De Witte" van Ernest Claes gebruikten de molen als decor. 

Marktplein

Het marktplein van Zichem is een verzamelplaats voor monumenten. De kiosk in het midden van het plein bepaald het uitzicht en weet ook zonder muzikanten de aandacht te trekken.

Aan een zijde vinden we het "Wittemonument", een herinnering aan de honderdste uitgave van het boek "De Witte". Rondom worden scènes uit het boek uitgebeeld.

Aan de overzijde staat het oudste huis van het marktplein. Afspanning "Het Witte Paard" uit 1617 was ooit het tolhuis voor boten die de Demer opvaarden. De kanonskogels in de gevel zijn herinneringen aan het bloedbad dat de Spaanse troepen tijdens de Tachtigjarige Oorlog in Zichem aanrichtten. Een ramp die bijna het einde betekende voor het stadje.

Maagdentoren

In de middeleeuwen lag Zichem vlakbij de grens die het hertogdom Brabant deelde met het graafschap Loon. Om deze scheidingslijn te beschermen, werd een grenstoren gebouwd op de oever van de Demer. Aan de voet van de toren zijn de muren meer dan vier meter dik. Deze reus was niet zomaar een adellijk statussymbool, maar een echte slottoren.

In de veertiende eeuw liet Renier II van Schoonvorst de toren bouwen - zijn wapen siert de sluitsteen van één van de gewelven. Hij was niet alleen heer van Zichem, maar speelde ook een belangrijke rol aan het hof van de hertog van Brabant. De toren werd ontmanteld toen de Spaanse troepen de stad innamen in de zestiende eeuw.

Door de eeuwen heen kreeg de toren vele namen, zoals "Mariëntoren", "Markentoren" of zelfs "Zichems Biervat", maar "Maagdentoren" wordt het vaakst gebruikt. Deze laatste naam verwijst naar een tragisch verhaal van een kasteelheer die zijn dochter in de toren opsloot omdat zij weigerde te trouwen met de man die hij voor haar had gekozen.

De Maagdentoren werd in 1962 een beschermd monument, maar de tand des tijds had lelijk huisgehouden. In 2006 eiste de hoge leeftijd van het gebouw zijn tol; een gedeelte stortte in. Het was lang wachten tot het monument na een grondige restauratie op 13 september 2015 feestelijk werd geopend.

De toren ligt aan een knooppunt van fiets- en wandelnetwerken. Een ideaal uitkijkpunt om terug te blikken op het avontuur dat achter de rug ligt en vooruit te kijken naar wat de dag nog te bieden heeft!